Manyetik Matkap Nasıl Seçilir? Delik Çapı, Tutma Gücü ve Uç Bağlantısı

Manyetik matkap seçerken önce açacağınız en büyük deliği düşünün. Makinenin karot kapasitesi bu çapı zorlanmadan karşılamalı. Çap netleşince sıra diğer sorulara gelir: İş parçası ne kadar kalın, makine yatayda mı dikey yüzeyde mi çalışacak, elinizdeki karot uçlarının bağlantısı ne ve sahada elektrik var mı?

Delik çapına göre model karşılaştırması

Aşağıdaki tabloda sitemizdeki beş FEIN manyetik matkabın teknik verilerini yan yana görebilirsiniz. Satır adlarını üreticinin teknik verilerinden aynen aldık. Küçük bir ipucu: Bu modellerde adın içindeki sayı, ilk satırdaki karot çapını gösterir. Katalogda model ararken önce o sayıya bakarsanız işiniz hızlanır.

"En büyüğünü alayım, nasılsa yeter" diye düşünmek cazip gelebilir. Ancak kapasite arttıkça makine de ağırlaşıyor, tablodaki ağırlık satırında bu açıkça görülüyor. Makineyi gün boyu kirişten kirişe taşıyacaksanız aradaki farkı ilk gün hissedersiniz. Çoğu atölye için doğru model, en sık açtığınız çapı rahatça karşılayan ve en büyük deliğinizi de kapsayandır.

Kılavuz Açma satırı, makinenin açtığı deliğe diş de açıp açamayacağını gösterir. Cıvatalı bağlantılarda delikten sonra diş açmanız gerekiyorsa en büyük dişinizi bu satırdaki değerle karşılaştırın.

Karot ucu mu, helezon matkap mı?

Karot ucu (göbek matkap) deliğin yalnızca çevresini keser, ortada silindir şeklinde bir göbek kalır. Malzemenin hepsini talaşa çevirmediği için büyük çaplı deliklerde manyetik matkap çoğunlukla bu uçla çalışır. Helezon matkap ise bildiğimiz dolu matkaptır. Küçük deliklerde ve diş açmadan önceki ön delikte bu uç kullanılır.

Tabloda iki ayrı karot değeri var. Bazı modellerde HSS göbek matkaplar için üst sınır daha düşük. Elinizdeki uçlar HSS ise "HSS Göbek Matkap, maks. Ø" satırına bakın.

Mıknatıs tutma gücü ve iş parçasının kalınlığı

Manyetik matkap delerken iş parçasına mıknatıslı ayağıyla tutunur. Tutma gücü ne kadar yüksekse makine yük altında o kadar sabit durur. Tablodaki "Manyetik tutma gücü" satırına bakarsanız karot çapı büyüdükçe bu değerin de arttığını görürsünüz.

Ancak katalogdaki değere ulaşmak için ayağın oturduğu yüzeyin de uygun olması gerekir. FEIN'in KBM 50 ve KBM 65 kullanım kılavuzu yüzeyin düz ve temiz olmasını, üzerinde pas ve buz bulunmamasını ister. Boya ve macun kalıntıları da temizlenmeli. Ayakla yüzey arasında hava boşluğu kalırsa tutma gücü düşer. Aynı kılavuza göre 12 mm'den ince çelikte iş parçasını ek bir çelik levhayla takviye etmeniz gerekir. İnce sacla çalışacaksanız bu levhayı işe başlamadan hazırlayın.

Alüminyum gibi manyetik olmayan malzemede mıknatıs tutmaz. Kılavuz bu durumda vakum plakası ya da boru delme tertibatı gibi FEIN sabitleme aksesuarlarını öneriyor. KBM 50 ve KBM 65'te tutmanın yeterli olup olmadığını kumanda panelindeki yeşil tuştan anlarsınız. Tuş sürekli yanıyorsa tutma gücü yeterlidir. Yanıp sönüyorsa makineyi yalnızca elle ve düşük besleme kuvvetiyle çalıştırın.

Dikey yüzeyde ve baş üstünde çalışırken

Kolonda, kiriş gövdesinde ya da tavan altındaki bir parçada delik açacaksanız önce makinenin düşmesini engelleyin. FEIN kılavuzu makinenin her zaman sıkma kemeriyle emniyete alınmasını istiyor. Eğimli ya da düz olmayan yüzeylerde emniyetsiz makinenin devrilebileceği de kılavuzda ayrıca belirtiliyor. Dikey yüzeyde ve baş üstünde soğutma sıvısı haznesi yerine soğutma spreyi kullanılır. Sıvı makinenin içine kaçarsa elektrik çarpması tehlikesi doğar. Delik bitince merkezleme pimi karot göbeğini dışarı atar. Göbek sıcak olabilir ve aşağı düşebilir, bu yüzden altında kimse durmasın.

Dar yerlerde makinenin boyu da işin içine girer. Profil kanatlarının arasında ya da duvara yakın bir noktada çalışacaksanız teknik verilerde montaj yüksekliği ve köşe ölçüsü satırlarına bakın. KBC 36 MAGFORCE'un ürün sayfasında bu iki değer de verilmiş.

Kablolu mu, akülü mü?

Atölyede ya da prizin yakında olduğu bir montaj sahasında kablolu model yeterli olur. Ama elektrik yoksa ya da kabloyu yukarı taşımak zahmetliyse akülü modelle bu dertten kurtulursunuz. AKBU 35 PMQ AS modelinin akü gerilimi 18 V'tur. Karot ve kılavuz değerlerini tabloda kablolu modellerle yan yana görebilirsiniz.

AKBU 35, AMPShare akü sistemiyle çalışır. Sitemizdeki AKFH 18-5 AS kenar frezesi ve CCG 18 serisi akülü taşlamalarda da aynı AMPShare arayüzü var. Bu makinelerden biri zaten elinizdeyse aküleri ortak kullanabilirsiniz.

QuickIN mi, Weldon mı?

Uç yuvasını model adının sonundaki harflerden anlarsınız. KBU 35 Q modelinin matkap yuvası QuickIN'dir. QW ile biten modellerde ise matkap yuvası 3/4" Weldon'dur. Karot uçlarınızın çoğu Weldon saplıysa QW sürümünü seçin, böylece yeni uç almanız gerekmeyebilir. Hangi ucun hangi yuvaya oturduğundan emin değilseniz uç ve makine numarasını bize yazın, uyumu birlikte kontrol edelim.

Seri delik için otomatik besleme

Aynı çapta çok sayıda delik açacaksanız KBM 50 auto modeline bakın. Diğer modellerde ilerlemeyi operatör kolla verir. KBM 50 auto ise otomatik beslemeyle de çalışabilir. Kılavuza göre bunun için tutma gücünün yeterli olması, yani paneldeki yeşil tuşun sürekli yanması gerekir.

Hangi iş için hangi model?

• Atölye ve montajda en sık açılan delikler: KBU 35 Q, Weldon uçlar için KBU 35 QW
• Elektriğin olmadığı saha ve yüksekte çalışma: AKBU 35 PMQ AS
• Dar aralıklar ve profil kanatları arası: KBC 36 MAGFORCE
• Aynı çapta seri delik: KBM 50 auto

Daha büyük delikler için tabloda en büyük deliğinizi karşılayan karot çapına sahip modeli seçin.

Bu yazıda anlattığımız makineler, FEIN'in Türkiye distribütörü olarak sattığımız modellerdir. Başka markalarla karşılaştırma yapmadık. Hangi modelin işinizi göreceğinden emin değilseniz bize yazın. Açacağınız deliğin çapını, iş parçasının kalınlığını ve çalışma pozisyonunu (yatay, dikey ya da baş üstü) yazmanız yeterli. Makineyi ve karot ucunu ürün numarasıyla birlikte önerelim. İsterseniz makineleri Ankara'daki showroomumuzda yakından da inceleyebilirsiniz. Tüm modeller Manyetik Matkap Sistemleri kategorisinde.

Manyetik matkabın normal matkaptan farkını manyetik matkap ile normal matkap yazımızda anlattık. Uçların neden kırıldığını merak ediyorsanız matkap ucu kırılmaları yazımıza göz atın.

Kaynaklar

Teknik değerler sitemizdeki ürünlerin Teknik Özellikler tablosundan, kullanım bilgileri FEIN kılavuzunun Türkçe bölümünden alındı (5 Kasım 2026).

• FEIN KBM 50 / KBM 65 kullanım kılavuzu (PDF, fein.com)